آسیب شناسی میدانی آموزش مفاهیم اعتقادی در پایه هشتم و ارائه الگوی بهبود تدریس
کد مقاله : 1501-5THEOCONF
نویسندگان
حمزه امان پور *1، فرشاد نظری2، امین عفت زاده3
1خوزستان شهرستان باغملک
2دانشگاه فرهنگیان فرخشهر
3دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
آموزش مفاهیم اعتقادی در دوره متوسطه اول، به‌ویژه در پایه هشتم، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فهم دینی و نگرش اعتقادی دانش‌آموزان دارد. با این حال، تجربه‌های میدانی کلاس درس نشان می‌دهد که این آموزش‌ها در عمل همواره به فهم عمیق و منسجم منجر نمی‌شود و گاه با شکل‌گیری برداشت‌های سطحی، ناقص یا شبهه‌دار همراه است. پژوهش حاضر با هدف آسیب‌شناسی میدانی آموزش مفاهیم اعتقادی در پایه هشتم و ارائه الگویی برای بهبود تدریس انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی است. میدان پژوهش یک کلاس ۳۰ نفره پایه هشتم در مدرسه غیرانتفاعی پسرانه ولیعصر (عج) فرخ‌شهر است. داده‌ها از طریق مشاهده آموزشی کلاس، بررسی فعالیت‌های کلاسی و پرسش‌نامه سناریومحورِ متناسب با محتوای سه درس «روزی که اسلام کامل شد»، «نردبان آسمان» و «یک فرصت طلایی» گردآوری شد. تحلیل پاسخ‌ها نشان داد که بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان در فهم مفاهیم اعتقادی با خطاهای حفظی، برداشت‌های ناقص، آمیختگی مفاهیم با باورهای غیرآموزشی و ناتوانی در کاربرد مفاهیم در موقعیت‌های جدید مواجه هستند. همچنین مشخص شد که شیوه تدریس توضیح‌محور و سنتی، در شکل‌گیری این الگوهای فهم نقش مؤثری دارد. بر اساس یافته‌های میدانی، در پایان پژوهش الگویی برای بهبود تدریس مفاهیم اعتقادی ارائه شد که بر شناسایی پیش‌فهم‌های دانش‌آموزان، تفکیک دقیق مفاهیم و تقویت کاربردپذیری آموزش تأکید دارد. نتایج این پژوهش می‌تواند برای معلمان دین و زندگی در ارتقای کیفیت آموزش مفاهیم اعتقادی در پایه هشتم سودمند باشد.
کلیدواژه ها
مفاهیم اعتقادی ، آسیب شناسی آموزش ، خطاهای مفهومی ، بهبود تدریس ، آموزش دینی ، پایه هشتم.
وضعیت: پذیرفته شده