تحلیل دانش محتوای آموزشی معلمان دین و زندگی متوسطه در تدریس عدل الهی و مسئله شرور
کد مقاله : 1482-5THEOCONF
نویسندگان
مرتضی ویسی مهرا *1، پویا بهلولی2، علی اصغر سام دلیری3، محمد علی پرهیزگار4
1دانشجوی کارشناسی رشته آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان، پردیس ایت اله طالقانی قم
2دانشجوی کارشناسی رشته آموزش الهیات،فرهنگیان استان قم
3استاد یار گروه آموزش الهیات،دانشگاه فرهنگیان قم،ایران
4استاد یار گروه آموزش الهیات،دانشگاه فرهنگیان تهران،ایران
چکیده مقاله
مبحث عدل الهی و مسئله شرور از اساسی‌ترین مباحث اعتقادی در برنامه درسی دین و زندگی دوره متوسطه است که نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش‌های معرفتی، دینی و اخلاقی دانش‌آموزان ایفا می‌کند (مطهری، ۱۳۷۴). با این حال، پیچیدگی مفهومی این مبحث و عدم تناسب برخی شیوه‌های تدریس با ویژگی‌های شناختی نوجوانان، موجب بروز کج‌فهمی‌ها و شبهات پایدار در فرایند یادگیری می‌شود (سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱).
هدف پژوهش حاضر، تحلیل دانش محتوای آموزشی (PCK) موردنیاز معلمان دین و زندگی برای تدریس اثربخش عدل الهی و مسئله شرور است. این پژوهش با روش تحلیلی ـ توصیفی و مبتنی بر بررسی متون کلامی، تربیتی و اسناد برنامه درسی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد کج‌فهمی‌هایی همچون تعارض‌انگاری میان عدل الهی و وجود شرور، برداشت جبرگرایانه از رنج‌ها و تفسیر ساده‌انگارانه از حکمت الهی در میان دانش‌آموزان شایع است. تحلیل این وضعیت نشان می‌دهد که مواجهه مؤثر با این کج‌فهمی‌ها مستلزم برخورداری معلم از دانش محتوای آموزشی ویژه‌ای است که شامل شناخت پیش‌دانسته‌ها و خطاهای مفهومی دانش‌آموزان، سازمان‌دهی مناسب محتوا و انتخاب راهبردهای تدریسی متناسب می‌شود (Shulman, 1986). بهره‌گیری از تمثیل‌های تربیتی، گفت‌وگوی هدایت‌شده، آموزش مسئله‌محور و پیوند مفاهیم با تجارب زیسته دانش‌آموزان از جمله راهبردهای مؤثر در این زمینه است (Grossman, 1990; Hashweh, 2005). نتایج پژوهش، دلالت‌های مهمی برای ارتقای برنامه‌های تربیت معلم و بازنگری در برنامه درسی آموزش دینی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
کلیدواژه: عدل الهی؛ مسئله شرور؛ دانش محتوای آموزشی (PCK)؛ کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان؛ راهبردهای تدریسی؛ آموزش دینی؛ معلمان دین و زندگی؛ دوره متوسطه
وضعیت: پذیرفته شده