نقش عقل در فهم وحی،برسی تطبیقی دیدگاه‌های متکلمان کلاسیک و معاصر
کد مقاله : 1472-5THEOCONF
نویسندگان
ابوالفضل پورکاظمی بهمن آباد *
ابوالفضل پورکاظمی بهمن آباد،دانشجوی کارشناسی آموزش عربی ،دانشگاه فرهنگیان ایران، تهران
چکیده مقاله
مسئله نسبت عقل و وحی یکی از بنیادی‌ترین مباحث در الهیات اسلامی است که از آغاز شکل‌گیری علم کلام تا روزگار معاصر همواره مورد گفتگو و اختلاف نظر بوده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی ـ تطبیقی به بررسی این پرسش می‌پردازد که عقل چه نقشی در فهم وحی ایفا می‌کند و حدود اعتبار آن تا کجاست. متکلمان کلاسیک، همچون معتزله و اشاعره، هر یک تفسیر ویژه‌ای از جایگاه عقل ارائه کرده‌اند؛ معتزله عقل را ابزار اصلی فهم حقیقت و داور نهایی حسن و قبح می‌دانستند، در حالی که اشاعره بر محدودیت عقل و تقدم نص تأکید می‌کردند. فلاسفه اسلامی رویکردی میان‌گرا عرضه کرده و بر هماهنگی عقل برهانی با وحی اصرار ورزیدند. در دوره معاصر نیز اندیشمندانی چون اقبال لاهوری، مطهری و فضل‌الرحمن با تکیه بر نیازهای انسان امروز، بازخوانی تازه‌ای از نقش عقل در تفسیر متون دینی ارائه کرده‌اند. این مقاله با تحلیل شباهت‌ها، تفاوت‌ها و پیامدهای هر دیدگاه نشان می‌دهد که فهم وحی بدون بهره‌گیری از عقل امکان‌پذیر نیست و تعامل این دو راهی برای پاسخگویی دین به مسائل جدید فراهم می‌سازد
کلیدواژه ها
عقل،وحی، کلام اسلامی ،تفسیر دینی ، معتزله، اشاعره
وضعیت: پذیرفته شده