| صلاحیتهای حرفهای آموزش محتوای (PCK) معلم معارف اسلامی در دوره متوسطه: فراترکیب چالشها و ارائه مدل ارتقاء مبتنی بر رویکرد تربیت وجودی و عقلانی |
| کد مقاله : 1452-5THEOCONF |
| نویسندگان |
|
شیلان رضاقلی * شهرک اتوبوس رانی |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی صلاحیتهای حرفهای آموزش محتوا برای معلمان درس «دین و زندگی» در دوره متوسطه دوم از طریق فراتحلیل کیفی مطالعات پیشین است. نارساییهای رویکردهای سنتی آموزش دینی، از جمله غلبه روشهای تلقینی، تمرکز صرف بر دانش محتوایی و غفلت از ابعاد عاطفی و وجودی دانشآموزان، در کنار چالشهای نوین عصر حاضر مانند گسترش فضای مجازی، جهانیشدن و افزایش گرایش به دینگریزی در نوجوانان، ضرورت تدوین الگویی جامع و روزآمد برای شایستگیهای معلمان را برجسته میسازد. این پژوهش با بهرهگیری از روش فراتحلیل کیفی و تحلیل مضمونی، به ترکیب نظاممند یافتههای کیفی مطالعات مرتبط با تربیت دینی، صلاحیت معلم و چالشهای دینداری در دوره متوسطه پرداخته است. جامعه آماری شامل مقالات علمیپژوهشی مرتبط بود که پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت، ۱۸ مقاله کلیدی بهصورت هدفمند برای تحلیل انتخاب شدند. نتایج فراتحلیل نشان داد که الگوی مطلوب صلاحیتهای حرفهای معلمان دین و زندگی فراتر از دانش صرف محتوا بوده و در چهار حوزه اصلی قابل طبقهبندی است: ۱) دانش محتوایی بنیادین با تأکید بر عقلانیت وحیانی و ارائه استدلالهای دینی قابل فهم، ۲) دانش آموزشی نوآورانه مبتنی بر روشهای فعال، اکتشافی و عاطفی-وجودی، ۳) دانش بافت و زمینه شامل شناخت چالشهای فرهنگی، فضای مجازی و مسائل هویتی دانشآموزان، و ۴) صلاحیت ترکیبی، یعنی توانایی تلفیق مؤثر دانش محتوا و آموزش متناسب با تفاوتهای فردی. بر این اساس، الگوی پیشنهادی با هدف محوری تربیت عقلانی و وجودی دانشآموزان ترسیم شد که میتواند به ارتقای اثربخشی آموزش دینی در دوره متوسطه دوم منجر شود. |
| کلیدواژه ها |
| صلاحیتهای حرفهای آموزش محتوا، فراتحلیل، تربیت دینی، معلم معارف اسلامی، تربیت وجودی و عقلانی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
