نقش آموزش ساده‌شده مفهوم آخرت در کاهش ترس از مرگ در دانش‌آموزان ابتدا
کد مقاله : 1380-5THEOCONF
نویسندگان
الهه پروزن *1، فرهاد بژدم2، فرشاد بژدم2
1استاد
2آموزش پرورش
چکیده مقاله
ترس از مرگ در دوران کودکی یکی از پدیده‌های روان‌شناختی پیچیده است که تحت تأثیر عوامل شناختی، عاطفی، فرهنگی و دینی شکل می‌گیرد. در جوامع اسلامی، مفهوم آخرت به‌عنوان بخشی از نظام باوری، پتانسیل بالقوه‌ای در تعدیل این ترس دارد؛ اما نحوه آموزش آن به کودکان، به‌ویژه در دوره ابتدایی (6 تا 12 سالگی)، از شکاف‌های تحقیقاتی و برنامه‌ریزی‌های آموزشی رایج است. این مقاله با روش مروری تحلیلی، به بررسی رابطه بین آموزش ساده‌شده و متعادل مفهوم آخرت و کاهش ترس از مرگ در دانش‌آموزان ابتدایی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش آخرت زمانی مؤثر است که بر اساس اصول رشد شناختی (Piaget, 1929; Vygotsky, 1978)، با رعایت تناسب سنی، زبان مفهومی ساده، و تأکید بر ابعاد امیدبخشِ باورهای دینی (مانند رحمت الهی، عدالت معنوی، و لقاء خدا) صورت گیرد. تحلیل نقدی نویسنده حاکی از آن است که روش‌های سنتی آموزش آخرت در بسیاری از محیط‌های آموزشی ایران، با تمرکز اغراق‌آمیز بر جنبه‌های تهدیدآمیزمانند عذاب قبر و جهنم به‌جای کاهش اضطراب، ممکن است آن را تشدید کنند. این مقاله پیشنهاد می‌کند که آموزش مفهوم آخرت باید در چارچوب یک «تربیت معناگرا» بازتعریف شود که در آن، مرگ نه به‌عنوان یک تهدید، بلکه به‌عنوان بخشی از چرخه معنادار زندگی انسانی درک شود. این رویکرد نه‌تنها با یافته‌های روان‌شناسی مثبت سازگار است، بلکه با ماهیت رحمت‌آمیز دین اسلام همخوانی دارد.
کلیدواژه ها
ترس از مرگ، آموزش مفهوم آخرت، دانش‌آموزان ابتدایی، روان‌شناسی رشد، تربیت اسلامی، نظریه ترس از مرگ، تربیت معناگرا
وضعیت: پذیرفته شده