| آموزش فقه پژوهی در احکام معاملات با تأکید بر تأثیر امضایی دانستن برخی احکام (مطالعه موردی: فور و تراخی خیارات امضایی بیع در مباحث فقهی امام خمینی) |
| کد مقاله : 1251-5THEOCONF |
| نویسندگان |
|
سعید حسنی * عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی |
| چکیده مقاله |
| اگر شیوه اجتهاد فقهای شیعه، موضوع پداگوژی و «آموزش فقه پژوهی» واقع شود، تأثیر امضایی دانستن احکام عقلایی در روش و نتایج استنباط، میتواند فرضیه تحقیق در این دانش قرار گیرد. هدف تحقیق حاضر، بررسی فور و تراخی خیارات امضایی بیع در مباحث فقهی امام خمینی، و معرفی این شیوه از فقه پژوهی به عنوان شیوه آموزش اجتهاد پویا است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است. یافته ها نشان داد فوریت خیارات بیع مورد اختلاف فقهی و معطوف به تحلیل ادله خیارات است. امام خمینی با رویکردی نوین، به بررسی ادله خیارات امضائی پرداخته است و با این شیوه به ابهامات موجود خاتمه داده است. به نظر ایشان، در صورت عدم جریان استصحاب خیار، اصل بر فوریت خیار است. هرچند خیار عیب، امضایی است، اما تمام الموضوع در مرسله جمیل "قائماً بعینه" بودن مبیع است و فوریت در موضوع خیار دخالت ندارد؛ پس اگر اطلاق ثابت شود، مستلزم تراخی است. خیار غبن، امضائی است و در نظر عقلا، موضوع آن "تحقّق غبن" است که خیار آن، به فوریت مقیّد نشده؛ اما مشروط به عدم اضرار و اهمال است و لذا تراخی عرفی دارد. نظر امام خمینی در زمان خیار تدلیس در بیع، یافت نشد؛ اما فوریت آن مورد تسالم فقها است. بنابراین، موضوع خیار امضائی اگر در دلیل لفظی تصریح نشده باشد، بر اساس ملاکات عقلا، تنقیح میشود و به تبع آن فوریت یا تراخی عرفی ثابت میگردد و در صورت عدم تنقیح موضوع خیار، اصل بر فوریت عرفی خیارات است و با این رویکرد میتوان به اختلافات پایان داد. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش فقه پژوهی، اجتهاد، امام خمینی، فور و تراخی، خیارات امضائی بیع. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
