| جایگاه آموزش معارف اسلامی با تاکید بر ماهیت علم از منظر حکمت متعالیه (ارائه الگوی «تعلیم حضوری مراتبی») |
| کد مقاله : 1163-5THEOCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
مریم باروتی *1، محمد حسین زارعی رضایی2، علی مرتضوی مهر1 1عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان 2عضوهیات علمی دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| در پرتو حکمت متعالیه، علم نه صرف تصویر ذهنی یا بازنمایی مطابق با واقع، بلکه «نحوهای از وجود» و «حضورِ» معلوم نزد عالم است که با اتحاد عالِم و معلوم و گسترش وجودی نفس همراه میشود. هدف این پژوهش، ارائه تصویری منسجمتر از ماهیت علم بر پایه مبانی ملاصدرا، بازتعریف رابطه علم با تعلیم و تربیت، و پر کردن شکاف علم و عمل در آموزش معارف دینی است. پرسش اصلی این است که آیا ساختار رایج آموزش معارف اسلامی – که عمدتاً مبتنی بر انتقال مفاهیم، گزارهها، متنخوانی و سخنرانی است – با این تلقی وجودی از علم سازگار است یا خیر، و اگر ناسازگار است، گسست علم و عمل تا چه حد معلول همین ناسازگاری ساختاری است؟ یافتهها نشان میدهد علم، کمال نفس و سبب سعه وجودی عالم است؛ از اینرو آموزش دین نه صرف انتقال اطلاعات، بلکه «افزایش وجودی» متعلّم است. هر الگوی آموزشی که بُعد حضوری و وجودی علم را نادیده انگارد و آن را به دادههای بازیابیشدنی تقلیل دهد، بهطور ذاتی زمینهساز جدایی علم از عمل خواهد بود. آموزش موفق معارف دینی هنگامی محقق میشود که علاوه بر علوم حصولی، تجربههای حضوری نسبت به خدا، خود و دیگری در دانشجو پدید آورد و او را «درگیرِ وجودی» با موضوع درس سازد؛ نه صرفاً آگاهِ نظری. |
| کلیدواژه ها |
| حکمت متعالیه، ماهیت علم، الگوی تعلیم حضوری مراتبی، آموزش معارف |
| وضعیت: پذیرفته شده |
