تأثیر رنگ‌های قدسی در فرایند یادگیری مفاهیم دینی کتاب‌های فارسی متوسطه اول
کد مقاله : 1104-5THEOCONF
نویسندگان
امین بنی طالبی دهکردی *1، علی اصغر شاهسون مارکده2
1استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، تهران، ایران
2استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تبیین نقش نمادشناسانۀ رنگ‌های قدسی در بهینه‌سازی فرایند یادگیری مفاهیم دینی کتب فارسی دورۀ متوسطۀ اول و ارتباط آن با نظریه‌های یادگیری انجام شده است. با توجه به اهمیت نمادگرایی رنگ در فرهنگ اسلامی و مبانی روان‌شناختی یادگیری، این پژوهش بر پایۀ رویکردی میان‌رشته‌ای و به روش تحلیل محتوای کیفی نوشته شده‌است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که رنگ‌ها در طراحی کتب درسی صرفاً عناصر تزئینی نیستند؛ بلکه دارای بار معنایی عمیق هستند؛ از جمله، رنگ‌های آبی، سبز و سفید، به ترتیب به‌عنوان حاملان مفاهیم «آرامش و ایمان»، «تحول و تکامل»، «طهارت و خلوص» در کتب فارسی متوسطه اول، با افزایش حس اطمینان و تسهیل تمرکز، بستر شناختی مناسبی برای پذیرش مفاهیم دینی فراهم آورده‌اند. همچنین، رنگ زرد، به عنوان نشانۀ «تجلی نور الهی و التذاد روحانی»، ارزش متافیزیکی و احساس فاخر بودن مفاهیم دینی را در کتب مذکور تقویت می‌کند و رنگ قرمز نیز، به‌عنوان تداعی‌گر مفاهیم «شهادت و انذار اخلاقی» در این کتب، غالباً به دنبال تهییج دانش‌آموزان برای دستیابی به فضایل و دوری از رذایل اخلاقی استفاده شده‌است. بنابراین، استفاده از طیف رنگ‌های قدسی (سبز، آبی، طلایی، سفید) در طراحی بصری کتب فارسی متوسطه اول، به‌طور معناداری بر افزایش تمرکز، عمق درک معنایی و تثبیت حافظۀ بلندمدت دانش‌آموزان در زمینۀ مفاهیم دینی تأثیرگذار بوده‌ و چنین رنگ‌هایی با بار مثبت برای مفاهیم اصلی و مثبت معارفی به کار رفته‌اند تا پیوند عمیق‌تری بین نماد بصری و مفهوم انتزاعی شکل گیرد.
کلیدواژه ها
رنگ قدسی، یادگیری، کتب فارسی متوسطه اول، معناشناسی رنگ، مفاهیم دینی
وضعیت: پذیرفته شده