کاربست دانش آموزش محتوا (PCK) در ارتقای یادگیری مفاهیم دینی در دوره متوسطه: از نظریه تا اجرا
کد مقاله : 1099-5THEOCONF
نویسندگان
ابراهیم محمودی *1، جواد امیری2
1آموزش و پرورش
2اموزش و پرورش
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی کاربست دانش آموزش محتوا در ارتقای یادگیری مفاهیم دینی در دوره متوسطه است. با وجود اهمیت تربیت دینی در شکل‌گیری هویت اعتقادی و اخلاقی نوجوانان، شواهد نشان می‌دهد که بسیاری از دانش‌آموزان درک عمیق و ماندگاری از مفاهیم دینی به‌دست نمی‌آورند و این مسئله ناشی از ضعف در تلفیق دانش تخصصی و دانش تدریس است. دانش آموزش محتوا که نخستین‌بار توسط شلمون معرفی شد، چارچوبی فراهم می‌آورد تا معلمان بتوانند مفاهیم پیچیده الهیاتی را با نیازهای شناختی و عاطفی فراگیران پیوند دهند (Shulman, 1986). پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که بهره‌گیری مؤثر از می‌تواند موجب افزایش مشارکت دانش‌آموز، ارتقای تفکر انتقادی دینی، تقویت انگیزه درونی، و افزایش یادگیری شود (Grossman, 1990؛ Hattie, 2012).
روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی است. نتایج تحلیل‌ها نشان می‌دهد که معلمانی که از PCK بهره می‌گیرند، توانایی بیشتری در ساده‌سازی مفاهیم دشوار، طراحی مثال‌های زندگی‌محور، تبیین مسائل اعتقادی ، و ایجاد پیوند میان دین و تجربه زیسته نوجوان دارند. همچنین یافته‌ها تأکید می‌کنند که نبود آموزش رسمی PCK در دوره‌های تربیت‌معلم یکی از دلایل مهم ضعف کیفی آموزش دینی در مدارس است (قاسمی، ۱۳۹۹؛ موسوی، ۱۴۰۰). بر اساس این نتایج، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های توانمندسازی معلمان دینی با محوریت PCK بازطراحی شود و تولید محتوای مبتنی بر روایت، فناوری آموزشی و روش‌های فعال در دستور کار قرار گیرد. این مطالعه بیان می‌کند که کاربست علمی و هدفمند دانش آموز محتوا می‌تواند نقشی اساسی در تحول آموزش دینی و ارتقای مهارت‌های ایمانی دانش‌آموزان دوره متوسطه ایفا کند.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا، PCK، آموزش دینی، الهیات مدرسه‌ای، یادگیری مفاهیم دینی، دوره متوسطه.
وضعیت: پذیرفته شده