تبیین الگوی مفهومی تدریس اکتشافی در آموزش مسئلۀ خداشناسی در آموزش دینی
کد مقاله : 1074-5THEOCONF
نویسندگان
حمید فلاحتی *
گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
خداشناسی، بنیان معرفتی و تربیتی دین اسلام است و سایر ابعاد دین‌ورزی از ایمان تا اخلاق بر آن استوار می‌شود. با این حال، آموزش مفاهیم توحیدی در نظام آموزشی معاصر عمدتاً به شیوه‌های خطابی و حافظه‌محور محدود است که درک عقلانی و شهودی از حقیقت الهی را در فراگیران تقویت نمی‌کند. پژوهش حاضر با رویکرد نظری–تحلیلی و روش تحلیل مفهومی-تبیینی، به تبیین الگوی مفهومی تدریس اکتشافی در آموزش مسئلۀ خداشناسی می‌پردازد و سازوکاری علمی برای پیوند «کشف عقلانی» و «درک ایمانی» ارائه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند؛ الگوی اکتشافی مبتنی بر نظریه برونر و مبانی تربیت اسلامی، با استفاده از چهار مرحله: مشاهده و شگفتی، استدلال و اکتشاف عقلانی، تأمل و شهود درونی و عمل و معناکاوی، توانایی دانش‌آموزان را در کشف معنا و هدایت اندیشه به سوی حقیقت الهی افزایش می‌دهد. این فرایند با تقویت تفکر تأملی، استدلال عقلانی و درونی‌سازی ایمان، از سطح دانش تقلیدی به ایمان کشفی ارتقا می‌یابد. نتایج نشان می‌دهد؛ آموزش خداشناسی با الگوی اکتشافی همسو با رویکرد قرآنی «تفکر، تذکر و تدبر» بوده و می‌تواند زمینه‌ساز پرورش ایمان توحیدی عمیق در دانش‌آموزان باشد.
کلیدواژه ها
خداشناسی، آموزش دینی، روش اکتشافی، ایمان تحقیقی، یادگیری معنادار
وضعیت: پذیرفته شده