واکاوی چالش‌ها و کاستی‌های آموزش‌های دینی در مدارس غیردولتی شهرستان دره‌شهر از منظر فراگیران و معلمان و تبیین راهبردهای اصلاحی
کد مقاله : 1071-5THEOCONF
نویسندگان
فروغ مرادیان *
گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش‌ها و کاستی‌های آموزش‌های دینی در مدارس غیردولتی از دیدگاه معلمان و فراگیران و تبیین راهبردهای اصلاحی انجام شده است. تربیت دینی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین نظام آموزشی، نقش اساسی در شکل‌دهی به هویت دینی و فرهنگی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. با وجود این، شواهد نشان می‌دهد اجرای برنامه‌های دینی در مدارس غیردولتی با مشکلات و نارسایی‌هایی همراه است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی‌ـ‌ تفسیری انجام گرفت. جامعه آماری شامل دبیران معارف اسلامی مدارس غیردولتی شهر دره‌شهر بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر از آنان در سال ۱۴۰۳ به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و داده‌ها با تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که آسیب‌های برنامه‌های تربیت دینی در دو محور کلی قابل تبیین است: نخست، روابط انسانی و تعاملات آموزشی شامل ارتباط میان معلمان، کارکنان و دانش‌آموزان؛ دوم، قوانین و ساختار نهادی مدرسه مانند مقررات انضباطی، کنترل فعالیت‌های دانش‌آموزان و فضای فرهنگی حاکم بر محیط آموزشی. راهبردهای اصلاحی پیشنهادی شامل تقویت مهارت‌های ارتباطی معلمان، گسترش گفت‌وگوی آزاد دینی، بازنگری در آیین‌نامه‌های انضباطی، به‌کارگیری روش‌های فعال یادگیری، بازطراحی محتوای آموزشی متناسب با نیازهای سنی و فرهنگی دانش‌آموزان، و تقویت فضای معنوی مدارس است. نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری جامع در برنامه‌های تربیت دینی مدارس غیردولتی برای ارتقای کیفیت آموزشی و کارکرد تربیتی آن‌ها تأکید دارد.
کلیدواژه ها
تربیت دینی، مدارس غیردولتی، چالش‌های آموزشی، معلمان، راهبردهای اصلاحی
وضعیت: پذیرفته شده