بازنمایی هنری مفاهیم معاد در تربیت دینی کودک: مطالعه‌ای بر مبنای قرآن و روایات
کد مقاله : 1055-5THEOCONF (R1)
نویسندگان
منا تکاورنژاد *1، غلامرضا ابراهیمی مقدم2، نرگس موحدی2
1استادیار،گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2استادیار،گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، ارائه الگویی تلفیقی برای بازنمایی مفاهیم جهان پس از مرگ در آموزش دینی کودک با بهره‌گیری از زبان هنر است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع) استخراج و بر پایه سه ساحت روان‌شناختی، زیبایی‌شناختی و معرفتی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که کودک مفاهیم انتزاعی مانند مرگ، برزخ و قیامت را تنها از طریق تجربه‌های حسی و تخیلی درک می‌کند و هنر می‌تواند پلی میان محسوس و معقول ایجاد کند. بر اساس این یافته‌ها، الگویی پنج‌مرحله‌ای از «مرگ تا بهشت» طراحی شد که هر مرحله با روایت، تصویر و نماد ویژه‌ای همراه است. ساختار روایی تدریجی، شخصیت‌پردازی «فرشته راهنما» و به‌کارگیری رنگ و موسیقی متناسب، تعادل میان خوف و رجا را در ذهن کودک حفظ می‌کند. این الگو امکان می‌دهد مفاهیم آخرتی بدون ایجاد ترس، در قالبی امیدبخش و آموزنده تجربه شوند و پیام‌های اخلاقی و تربیتی در ذهن کودک نهادینه گردد. اجرای آن در تولید آثار هنری و آموزشی می‌تواند درک دینی و معنوی کودک را تعمیق بخشد و زمینه رشد ایمان و اخلاق را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
تربیت دینی کودک، بازنمایی هنری معاد، الگوی تربیت هنرمحور، نمادپردازی قرآنی، آموزش مفاهیم انتزاعی
وضعیت: پذیرفته شده