تحلیل تطبیقی الگو های جهانی آموزش دین محور در مدارس با تاکید بر توسعه دانش محتوا در آموزش الهیات و معارف اسلامی
کد مقاله : 1042-5THEOCONF
نویسندگان
عباس حسن خانی *1، علیرضا محمدی2
1دانشجو رشته آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی زنجان
2دانشجو رشته آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی زنجان
چکیده مقاله
تحولات فرهنگی و علمی معاصر ضرورت بازنگری در آموزش دینی و الهیات اسلامی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در نظام‌های آموزشی کشورهای اسلامی، آموزش دین‌محور نقشی اساسی در شکل‌دهی هویت دینی و اخلاقی دانش‌آموزان دارد؛ با این حال، چگونگی طراحی محتوا و انتقال مؤثر آن به نسل جدید همچنان یکی از چالش‌های اساسی نظام‌های تربیتی است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی الگوهای آموزش دین‌محور در مدارس کشورهای منتخب اسلامی و تبیین نقش «دانش محتوا» در ارتقای آموزش الهیات انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی ـ تطبیقی است و داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی، بررسی برنامه‌های درسی ملی و تحلیل محتوای پژوهش‌های علمی در هفت کشور ایران، عربستان سعودی، ترکیه، مالزی، اندونزی، پاکستان و برونئی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه محورهای اصلی آموزش دینی در این کشورها (قرآن، حدیث، عقاید، اخلاق و فقه) مشترک است، اما از نظر اهداف تربیتی، ساختار نهادی، روش تدریس و جایگاه دانش محتوا تفاوت‌های قابل توجهی وجود دارد. کشورهایی مانند مالزی و اندونزی با اتخاذ رویکردهایی چون اسلامی‌سازی دانش و پداگوژی حکمت، آموزش دینی را از سطح حفظ‌محوری به سطح تفکر، تحلیل و مهارت‌محوری ارتقا داده‌اند. در مقابل، در کشورهایی نظیر عربستان و پاکستان، ساختار آموزش همچنان سنتی و متن‌محور باقی مانده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که توسعه «دانش محتوایی ـ تربیتی» در ایران، به‌ویژه در تربیت معلمان الهیات، می‌تواند به بازآفرینی محتوای آموزشی، افزایش درک تحلیلی دانش‌آموزان و تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش دین‌محور، دانش محتوا، آموزش الهیات، تربیت اسلامی، مطالعات تطبیقی، معارف اسلامی، تحول آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده