مقایسه تطبیقی خط کم علامت در کتاب‌های قرآن ابتدائی با رسم الخط عربی پر علامت (عثمان طه)؛ تحلیل مزایا، چالش‌ها و پیامد‌های آموزشی1
کد مقاله : 1016-5THEOCONF
نویسندگان
داود خلوصی *
استادیار گروه الهیات دانشگاه فرهنگیان، ایران
چکیده مقاله
آموزش روخوانی قرآن کریم به کودکان، نخستین و حساس‌ترین گام ایجاد ارتباط آنان با کلام وحی است. از آنجا که این ارتباط در سایه آموزش و بهره‌گیری از متن مکتوبی از قرآن میسر است، انتخاب و ارائه خطی با علامت‌های کافی، شفاف، گویا و با نگارشی زیبا تا حد زیادی زمینه تحقق این هدف را فراهم می‌سازد. از میان نسخه‌های مختلف قرآن کریم، رسم الخط عربی با نگارش عثمان طه با بکارگیری علائم متعدد در کنار خط زیبا، به عنوان مصحف معیار در بسیاری از کشور‌های اسلامی شناخته شده و مورد استفاده است. در مقابل، در نظام آموزشی ایران بویژه در مقطع ابتدایی، از خطی کم علامت و ساده شده در کتاب‌های درسی قرآن استفاده شده تا روند آموزش نوآموزان را تسهیل نماید. بررسی‌های این پژوهش نشان می‌دهد رسم الخط عربی عثمان طه با وجود پیچیدگی ظاهری، از دقت علمی، انسجام و آموزش‌پذیری بیشتری برای آموزش روخوانی قرآن برخوردار است و رسم الخط کم علامت گرچه در نگاه اولیه ساده می‌نماید اما در عمل منجر به خطا در خوانش برخی از کلمات و ایجاد مشکل بویژه در وصل کلمات می‌شود. در نهایت این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسیده است که با انتخاب خط عربی عثمان طه به عنوان متن معیار بویژه در وصل کلمات و صرفاً حذف برخی علامت‌های غیر ضروری متناسب با خط کم علامت می‌توان به الگوی مناسب و جامعی در متن آموزشی مورد استفاده در روخوانی قرآن دست یافت.
کلیدواژه ها
قرآن کریم، روخوانی، رسم المصحف، عثمان طه، کم علامت
وضعیت: پذیرفته شده